Tuesday, April 4, 2017

To Indian Muslims “Perish or Prosperous.” Farhan Rahman:

 

 

To Indian Muslims "Perish or Prosperous." Farhan Rahman:

  નાશ પામો અથવા પ્રગતી કરો.

It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent that survives. It is the one that is most adaptable to change.- Charles Darwin.

જૈવીક ઉત્ક્રાંતીવાદી વૈજ્ઞાનીક ચાર્લસ ડાર્વીનનું તારણ હતું કે જીંદગી ટકાવી રાખવાના સંઘર્ષમાં જે જૈવીક જાતીઓ શરીરે સૌથી મજબુત હોય તે ટકી શકતી નથી. સૌથી વધારે જે જાતી બુધ્ધીશાળી હોય તે પણ ટકી શકતી નથી.જે જાતી જીવન ટકાવી રાખવાના માટે કુદરતી વાતાવરણ સાથે પોતાના શરીરને અનુકુળ બનાવે છે તે જ ટકી રહે છે.

 

An extremely rare and intriguing perspective on Muslims in Modi-fied India by Farhan Rahman:

( નીચે કરેલ તેમના વીચારોનો ભાવાનુવાદ છે.)

"મોદીના મુસ્લીમ તીરસ્કૃત ભારતમાં ભાગ્યેજ ધ્યાનમાં આવતું બૌધ્ધીક ચીંતન–

મુસલમાનોએ દેશના રાજકારણમાંથી સંપુર્ણ બૌધ્ધીક પીછેહઠ કરવાની જરૂરત છે." "Time for U-Turn from Indian Politics"

ભારતના રાજકારણમાં મુસ્લીમ રાજકારણે મારા મત મુજબ તેના વીનાશ માટેનો રસ્તો સરળ બનાવ્યો છે. જેના વીશે શાંતી અને સ્વસ્થતાથી ઠંડા દીમાગથી વીચાર કરવાની જરૂર છે.

 જે પ્રમાણમાં ઉત્તરપ્રદેશની ચુંટણીમાં બીજેપીએ અભુતપુર્વ જીત પ્રાપ્ત કરી છે તેનાથી આપણે સભાન થઇ જવાની જરૂર છે. તે આપણા સૌની આંખ ખુલ્લી કરવાની બીના બની જવી જોઇએ. ઉત્તરપ્રદેશ રાજ્યના ૧૫ ટકા મુસ્લીમ મતોની લેશમાત્ર ચીંતા કર્યા વીના બીજેપી ૭૫ ટકા જેટલી સીટો જીતી હીંદુમતોનું એક તરફી ધ્રુવીકરણ કરીને લાવી શકી છે. આ પરીણામોએ ઘણા બધા મુસ્લીમોના મનમાં આ દેશમાં પોતાના ભવીષ્ય માટે ગંભીર ચીંતા ઉભી કરી દીધી છે. બીજેપીના આ વીજયથી દેશ એક હીંદુરાષ્ટ્ર સહેલાઇથી બની જશે તેવી દહેશત મોટા પ્રમાણમાં ઉભી થઇ છે.

 મારૂ આપ સૌ નીસ્બત ધરાવનારાઓને ઉપરની વાસ્તવીકતાનો કડવો ઘુંટડો પી જઇને શું થઇ શકે તેનું પૃથ્થકરણ કરવાની જરૂર છે. ચાલો, આપણે હળવાશથી મુસ્લીમ રાજકારણના ભુતકાળનું બૌધ્ધીક પૃથ્થકરણ આપણી વીવેકબુધ્ધીને ( Rationality) આધારે કરીએ. ભારતીય જનતા પાર્ટીએ કયા કયા મુખ્ય મુદ્દાઓની મદદથી ( Issues) રાજકીય મતોનું  હીંદુ તરફી ધ્રુવીકરણ થાય તેવી તાકાત મેળવી.

(1) Beef (ગો માંસ)

(2) Uniform civil code ( સમાન નાગરીક ધારો)

(3) Triple Talaq ( ત્રણ તલાક)

(4)  Ram Mandir ( રામ મંદીર)

(5)  Haij Subsidy ( હજ સબસીડી)

 

હવે આપણે એ વીચારવું જોઇએ કે  ઉપર જણાવેલા મુદ્દાઓથી ભાજપ આસાનીથી રાજકીય સત્તા સ્થાને પહોંચી ગયો છે. તે અંગે સામાન્ય મુસ્લીમ કેવો પ્રતીભાવ ધરાવે છે?

આર એસ એસ, ભાજપ અને તેની માતૃસંસ્થાઓ આ બધા મુદ્દાઓના અમલથી મુસ્લીમ નાગરીકોની તેમની મુસ્લીમ ઓળખ ખલાસ થઇ જશે તેવો હાઉ કે ભય ઉભો કરવામાં પુરેપુરા સફળ થયા છે.(a threat to their identity). આમુદ્દાઓના આયોજનપુર્વકના માર્કેટીંગથી મુસ્લીમ સમાજનો વાંક કાઢવા, ફરીયાદ કરવાનું સાધન બનાવવા, સતાવવા, ત્રાસ આપવા અને તે બધાને ઉશ્કેરવામાં સફળ થયા છે.બીજેપી અને તેની ભગની સંસ્થાઓએ જેવી અપેક્ષા મુસ્લીમ સમાજના પ્રત્યાઘાતની રાખી હતી તે પ્રમાણેનો જ પેદા થયો.( What is the Muslim reaction? It is on the lines of expectation of BJP Vehement Protest.)

      ભાજપ પાર્ટીના આયોજન(Well Planned) મુજબ જ દેશનો મુસ્લીમ સમાજ દોરવાયો. ભાજપે પોતાની અદભુત વ્યુહરચનાનો મુસ્લીમ સમાજને શાંતીથી પણ બુધ્ધીથી ભોગ બનાવી શકયો. આ ઉપર જણાવેલ બધા મુદ્દાઓ ઉત્તરપ્રદેશની ચુંટણી દરમ્યાન તેમજ દેશના સત્તાકીય રાજકારણમાં વર્ષોથી પ્રસાર પ્રચારના માધ્યમો દ્રારા રમતા મુકાયા હતા. જેનો મુસ્લીમો ભોગ બનતા રહ્યા અને છેક છેલ્લી ઘડી સુધી વીરોધ કરતા રહ્યા. બીજેપી હીંદુ મતદારોના ધ્રુવીકરણથી એવું સાબીત કરી શકી કે મુસ્લીમ પ્રજાનો વીરોધ બીજેપી સામે નથી પણ હીંદુ સમાજ સામે છે. જેનું અમે રક્ષણ કરવા તમારા મતોથી સક્ષમ બનીશું.

    આ રીતે મુસ્લીમ પ્રજા દેશમાં કોમવાદી રાજકારણનો ભોગ બની ગઇ. આપણે               જીવવૈજ્ઞાનીક ડાર્વીનનાલેખની શરૂઆતમાં મુકેલા તે ખુબજ મહત્વના વાક્યમાંથી બોધપાઠ લેવાનો છે.(Muslims, you need to take a clue from that.)

      આર એસ એસ અને ભાજપે તમારી સામે રમતા મુકેલા મુદ્દાઓ જેવાકે ( Beef (ગો માંસ),Uniform civil code ( સમાન નાગરીક ધારો),Triple Talaq ( ત્રણ તલાક) Ram Mandir ( રામ મંદીર) અને Haij Subsidy ( હજ સબસીડી) તે બધાનું સાચા અર્થમાં શીર્ષાસન કરવી દો! તે આર એસએસ અને ભાજપના ફુગ્ગામાંથી બીલકુલ હવા જ કાઢી નાંખશે. કેવી રીતે? ચાલો,એક પછી તે બધા મુદ્દાઓ અંગે શાંત દીમાગથી વીચારીએ! જે આપણા સમાજને ખુબજ લાભદારી બની શકે તેમ છે.

    (૧)  Beef-ગૌ માંસ–

 મુસ્લીમ સમાજ એક અવાજે સંગઠીત સંદેશો મોકલે કે આવતી કાલથી દેશમાં કોઇ અમારો મુસ્લીમ બીરાદર ગાય અને તેના વંશ સાથે જોડાયેલી પહેલાં કે મૃત્યુ પછીની કોઇ આર્થીક પ્રવૃતી નહી કરે. તે સીવાયના પ્રાણીઓની આવી આર્થીક પ્રવૃતીઓમાં જોડાવવામાં આ હીંદુત્વવાદીઓને મતનું રાજકારણ કે બંધારણના ધ્યેય નડે તેમ નથી.અને પેલા લોકોને ફળે તેમ નથી. આ ગૌ–માંસના ધંધા અને તેની પેદાશોની નીકાસમાંથી સૌથી વધારે આર્થીક નફો આ ઉધ્યોગો ચલાવતા ઔધ્યોગીક ગૃહો તેમજ તેની નીકાસની આવકમાંથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને કરોડો રૂપીયાનો કરવેરો અને હુંડીયામણ ડોલરના ચલણમાં મળે છે. વીશ્વમાં સૌથી વધારે ગાયનું માંસ અને તેની પેદાશો નીકાસ કરતો એક નંબરનો દેશ કોઇ હોય તો તે ભારત છે. જુઓ તમારા આ સંદેશાથીજ કેવી આ પરોપજીવી ઉધ્યોગ જગતની અને રાજ્ય સરકારોની કરોડરજજુ ધ્રુજવા માંડે છે.

(૨) સમાન નાગરીકધારો (યુનીફોર્મ સીવીલ કોડ)

 મુસ્લીમ સમાજ જ ચળવળ ચલાવે કે અમારે સમાન નાગરીક ધારો જોઇએ છે. આ તો તમારા દીવાનખાનાના સુશોભીત કબાટમાં પ્રર્દશનમાં મુકેલી એક ચીજથી વધારે કાંઇ નથી. તમે લેશમાત્ર ચીંતા ન કરશો ને મારામાં વીશ્વાસ રાખો કે આ કાયદો ક્યારે તમારૂ અહીત કરશે નહી. પણ સામાવાળાના ફુગ્ગામાંથી હવા કાઢવા જબ્બરજસ્ત સ્ફોટક આતંકવાદી કરતાં પણ જોરદાર હથીયાર સાબીત થશે. કેવી રીતે તે જોઇએ. હીંદુસમાજ, આદીવાદી પ્રજા, દેવીપુજક સમાજતથા જૈન, પારસી,શીખ ધર્મ અને અન્ય હીદું સમાજના ફીરકાઓમા લગ્ન, તલાક, ભરણપોષણ,દત્તવીધાન અને વારસાઇની અનેક રૂઢીઓ અને રીવાજો આજેય પ્રભાવશાળી છે. તે સંદર્ભમાં પોતાના સમાજની લગ્નનોત્તર સમસ્યઓ ઉકેલે છે.શા માટે આ બધાજ સમાજોને દઝાડે તેવી સમસ્યામાં મુસલમાનો જ ફક્ત વીરોધ કરે છે. તેવા બલીના બકરા બનવાની આપણે શું જરૂર છે?

( "મદ્રાસ હાઇકોર્ટના નામાંકીત એડવોકેટ એ. જે. જાવેદે જણાવ્યું છે કે દેશમાં સમાન નાગરીકધારા માટે દેશના સર્વોચ્ચ કાયદા પંચે જે પ્રશ્નોતરી બહાર પાડી છે તેનો ઓલ ઇંડીયા મુસ્લીમ પર્સનલ લો બોર્ડે સંપુર્ણ બહીષ્કાર કરવાની જે  જાહેરાત કરી છે તે આપણા સમાજ માટે બીલકુલ આત્મઘાતી સાબીત થવાની છે. પ્રશ્નોત્તરીના જવાબો જ બીલકુલ નહી આપવાના કે પોતાને ઠીક લાગે તે સુધારા પણ નહી સુચવવાના તે અભીગમ તો કેવી રીતે ચાલે? આવા નીર્ણયથી કોણ કોની ચાલમાં ફસાય છે. વધારામાં દેશભરમાંથી જ મુસ્લીમ મહીલા સંગઠનોએ મુસ્લીમ પર્સનલ લોમાંસુધારા કરવાની પીટીશન હજુ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડીંગ છે. ત્યારે મુસ્લીમ સમાજના બની બેઠેલા સેલ્ફ એપોંઇન્ટેડ રક્ષકો 'ઇસ્લામ ખતરે મેં હૈ ની ગુલબાંગો પોકારવાથી શું મેળવશે." સૌ. રેડીકલ હ્યુમેનીસ્ટ નવેંબર ૨૦૧૬  લેખનું મથાળું–" Choice before Indian Muslim; Reform   now or repent later" A.J.  Jawad. page no 24.)

 અખીલહીંદ મુસ્લીમ પર્સનલ લો બોર્ડના અભણ મૌલાનાઓ સમાન નાગરીક ધારાના વીચારને મહત્વ આપીને પેલા સંઘવાળાની સુવ્યવસ્થીત આયોજીત કાવતરાનો ભોગ બને છે. પણ સાથે સાથે મુસ્લીમોને પણ જેનું પ્રતીનીધીત્વ કરવાનો દાવો કરે છે તે સમાજને પણ બરબાદ કરે છે.

      તમે દેશની બીજેપીની સરકાર ને પુછો તો ખરાકે આ સમાન નાગરીકધારો શું છે તે બતાવો તો ખરા? તેનો મુસદ્દો પ્રજા સમક્ષ મુકો તો ખરા? સરકાર કે ભાજપ પક્ષ તરફથી તેની કોઇ કોપી મળે તેમ છે ખરી? અત્યારસુધી કેમ એક, બે ત્રણ, ચાર વી. તેના નીયમો લોકો સમક્ષ મુકવામાં કેમ આવતા નથી? આર એસ એસ અને બીજેપીને પુછો તો ખરા કે આ સમાન નાગરીક ધારો કોને કહેવાય? તેની વ્યાખ્યા શું? તેનું કાર્યક્ષેત્ર શું? તે દેશના સમાન નાગરીક એટલે દેશના બધાજ ધાર્મીક ફીરાકઓને લાગુ પડે કે કોઇ એક ને? તે બધુ તો અમને જણાવો તો ખરા? ખરેખર જે વસ્તુ કે બીલ હજુ સુધી કાયદો પણ બન્યું નથી તેનો ભોગ વ્યવસ્થીત રીતે મતોના ધ્રુવીકરણ માટે કેવો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે આપણેને કોણ સમજાવશે? પેલા મુસ્લીમ પર્સનલ બોર્ડવાળાને તે તેમની દાલ રોટી જ પકાવવાની લાગેછે. (We are fighting over something which does not even exist. Dear Maulanas, first ask the government to come up with a draft policy over UCC.) જે વસ્તુ કે નીયમનું અસ્તીત્વ જ નથી તેના પર લાગણીઓને ઉશ્કેરવાથી તો તમારી અ–જ્ઞાનતા જ સાબીત થાય છે.અથવા તે મુદ્દે તમારા જ્ઞાનનો અભાવ છે.

(૩) ત્રણ તલાક–

      આપણે જ ત્રણ તલાક અને બહુપત્નીત્વનીપ્રથાની નાબુદી માટેની ચળવળ ચલાવવાની છે. અમે તે બંધ કરવા માંગીએ છીએ. આ મુદ્દાઓનો સૌથી વધારે વીરોધ કાળગ્રસ્ત, જીર્ણ,અને મરવાનેવાંકે ડચકાં ખાતી 'મુસ્લીમ પર્સનલ બોર્ડ' જે વાસ્તવીકમાં મુસ્લીમ સમાજનું કોઇ પ્રતીનીધત્વ કરતી નથી તે જ વીરોધ કરે છે.

"मानो न मानो मुसलमानों, जितना नुकसान तुम्हे (और इस्लाम को) इन दाढ़ी वाले AIMPLB के मौलानाओं ने पहुँचाया है, शायद ही किसी और संगठन ने पहुँचाया हो! " ખરેખર અસાદુદ્દીન ઓવેસી જે ખરેખર પોતાની જાતને ઇસ્લામીક ન્યાયવીદ માને છે તે ખરેખર તેટલા ન્યાયવીદ છે ખરા? અખીલહીંદ મુસ્લીમ પર્સનલ લો બોર્ડના અભણ મૌલાનાઓ પેલા સંઘવાળાના સુવ્યવસ્થીત આયોજીત કાવતરાનો ભોગ બને છે. પણ સાથે સાથે મુસ્લીમ સમાજનું, જેનું પ્રતીનીધીત્વ કરવાનો દાવો કરે છે તે સમાજને પણ બરબાદ કરે છે.

(૪)  રામમંદીર–

 અયોધ્યાની અંદર રામમંદીર બનાવવા માટે આપણે મોટુ મન અને બાંધકામમાં મોટા પાયે મદદ કરવાની જરૂર છે. અત્યારસુધીમાં આ મુદ્દે ઘણી જાનફેસાની નીર્દોષ લોકોની થઇ છે. આપણે માટે સમગ્ર વીશ્વમાં કોઇપણ સ્થળ પર નમાઝ અદા કરવા મસ્જીદ છે. કોઇપણ દેશ દુનીયા કે શહેરનો કે રેલ્વેગાડીના ડબ્બામાં કે ઘરમાં ખુણો શોધી કાઢીને આપણે નમાઝ પડી શકીએ છીએ. અલ્લાહ તો નીરાકાર છે. તેની બંદગી માટે સ્થળ તો આપણે માનવોએ બનાવ્યા છે. આપણી ઔરતો કે દીકરીઓ નમાઝ અદા કરવા ક્યાં મસ્જીદમાં આવે છે? પરવરદીગાર શું ફક્ત મસ્જીદમાં જનારાનીજ બંદગી સ્વીકારે અને ઘરમાં નમાઝ પડનારાની નહી? જો આપણે અયોધ્યાના મુદ્દે તુટેલા મનને સાંધી શકીશું તો કશું ગુમાવવાનું નથી? જ્યાં આપણે કે આપણા ફરજંદ ક્યારેય પોતાની જીંદગીમાં નમાઝ પડવા જવાના નથી તે ટુકડા માટે જંગે ચઢવા કરતાં આપણા ઘરની નજીકમાં આવેલ મસ્જીદમાં  નમાઝ પડીશું તો વધારે યોગ્ય સાબીત થશે. ઇસ્લામ પણ આપણને સંદેશ આપે છે કે જેની સાથે સંબંધ બગડયો છે તેની સાથે સુધારવામાં જ આપણું ક્લ્યાણ છે. જે ખુદાને પણ પ્યારૂ  એટલા માટે છે કે તેનાથી બંને ને અમન મળે છે.

  (૫) હજ સબસીડી–

મુસ્લીમ સમાજે પોતેજ હજ સબસીડીની નાબુદી માટે જાહેરાત કરવી જોઇએ કે અમારે હજ પડવા સરકારી સબસીડીની જરૂર નથી. ખરેખર દરેક હજ પડવા જતા બીરાદરને ખબર છે કે આ સબસીડી તો સીધી "એર ઇંડીયા" ના ખાતામાં જ જમા થાય છે.જે વીમાની કુંપની ભારત સરકાર દ્રારા ચલાવવામાં આવે છે. તેની બદનામી આખો મુસ્લીમ સમાજ ભોગવે છે. આપણે હજ સબસીડી સાથે હજ કમીટીની નાબુદ કરવાની માંગ પણ કરવાની જરૂર છે. જેની પાસે કાયદેસરનો ભારતીય પાસપોર્ટ અને સાઉદી એરેબીયાનો વીસા હશે તે કોઇની પણ મદદ વીના પોતાની મન પસંદ વીમાની કુંપની પસંદ કરી હજ પડવા જઇ શકશે. વીશ્વભરમાં બધા વીમાની મુસાફરો પોતાને પસંદ હોય, જેમાં સુવીધા સારી હોય અને અન્ય વીમાની કુંપનીની હરીફાઇમાં વ્યાજબી ભાડુ લેતી હોય તેવી વીમાની કુંપનીની સેવા લઇને સાઉદી એરબીયામાં હજ પડવા આવે છે. સાઉદી એરેબીયામાં દુનીયાભરમાંથી હજ પડવા આવતા કોઇ બંદાઓ "એર ઇંડીયા" ના વીમાનોમાં આવતા નથી. આ તો ભારત સરકારની વીમાની કુપની છે જે આપણને માથે મારે છે! એર ઇડીંયાને જગતમાં કોઇવીમાની સેવા માટે પસંદ કરતું નથી માટે જ તે સબસીડીનો ઉપકાર બતાવી આપણને તેમાં મુસાફરી કરવા મજબુર કરે છે. સબસીડી કાઢી નાંખો પછી તમારી વીમાની સેવાનો ખર્ચ આંતરરાષ્ટ્રીય બહુવીધ કુપનીઓની હરીફાઇ નક્કી કરશે. જે સબસીડી વીના પણ સસ્તો થઇ જશે. અત્યારે દરેક હાજી પોતાની હજયાત્રાની વીમાની મુસાફરીના ખર્ચ પેટે બે થી અઢી લાખ રૂપીયા તો ખર્ચ કરે જ છે ને?

આપણે ફક્ત ઉપરના રાજકારણમાંથી ફક્ત પીછેમુઢ (યુટર્ન) કરવાની જરૂર છે. ખરેખર બીજેપી સામેના આપણા અભીગમને બદલવાની જરૂર છે. આપણા પ્રતીસ્પર્ધીને સૌથી વધારે આપણું અક્ક્ડ કે જડવલણ જ સતત માથાનો દુખાવો બની ગયું છે.જેટલું આપણે મોદી વિરૂધ્ધ બોલીશું તેનો અર્થ એવો જોડી દેવાશે કે આપણે હીંદુ લોકોના વીરોધીઓ છીએ.. જ્યારે દેશની મોટાભાગની પ્રજાએ ગમે તે કારણોસર પોતાની વીવેકબુધ્ધી, સમજશક્તી કે સુઝબુઝ ગુમાવી દીધી હોય, પેલા વાંસળી વગાડનારાની માફક (Pied Piper) મોદીએ બતાવેલા કાલ્પનીક સ્વર્ગ તરફ આંધળીયુકીંયા કરીને દોડતા હોય તો તમારે શા માટે તે બધાને તેમના ઘેનમાંથી જગાડવાની તસ્દી લેવી છે?

રાજકારણથી બીલકુલ અલીપ્ત, નીસ્પૃહ્ય થઇ જાવ.(Turn apolitical.) ફેસબુક ટવીટર પર મોદી વીરૂધ્ધ કોમેન્ટ લખવાની મોકુફ રાખો. તેવું લખવાથી હજુ સુધી કોઇ ફેર પડયો નથી. જેટલું મોદી વીરૂધ્ધ લખવામાં આવ્યું તેનાથી મોદીની પોપ્યુલારીટી વધી છે ઘટી નથી. માનસીક રીતે મગજ પર બરફ મુકી દીધો હોય તેટલા ઠંડા થઇ જાવ. કોઇ સર્વનાશ થવાનો નથી. દેશના લોકશાહી કે બીન–સાપ્રંદાયીક (સેક્યુલર) માળખાને પણ કાંઇ થવાનું નથી. આપણે આપણા હીદુંભાઇની બૌધ્ધીકતા પર વીશ્વાસ ગુમાવવાની જરૂર એટલા માટે નથી કે તે બધાએ જ ઇંદીરા ગાંધીની કટોકટી સામે જાનફેસાનીની બાજી લડાવીને હજારો લોકો મીસી હેઠળ જેલમાં ગયા હતા.( Trust your secular Hindu brothers.) ખરેખર તે બધા આજે પણ આપણા દેશમાં સૌના લોકશાહી અધીકારોને બચાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.( In fact, it is they who are fighting for you, trying to protect your democratic rights.) બાબરી દ્રંસ કે બીજા અન્ય મુસ્લીમ વીરોધી દંગા ફસાદ સામે કયા મુસ્લીમ ધારાસભ્યે કે સંસદસભ્યે પોતાનું રાજીનામું આપ્યું  હતું? મહેરબાની કરીને તમારા પોતાના કે અન્ય રાજકારણીઓ કે તેવા ધાર્મીક નેતાઓના રાજકારણથી બીલકુલ નીસ્પહ્યુ બની જાવ. તેમના હાથા બનાવાનું બંધ કરી દો. તાજેતરની જ યુપીની ચુંટણીમાં કેટલી બધી સીટોપર મુસ્લીમ ઉમેદવારો એકબીજાની સામે ઉભા રહીને કયા પક્ષના ઉમેદવારને જીતવાનો માર્ગ સરળ કરી આપ્યો હતો?

   આપણા અને આપણી આવનારી પેઢીઓ માટે રાજકીય, સામાજીક,શૈક્ષણીક, આર્થીક અને ધાર્મીક રીતે પીછે મુઢ કે 'યુ ટર્ન કરીને વીચારીને જીવવાની તાતી જરૂર છે. ઉપર જણાવેલા વીચારોને આધારે નવો સમય પેદા કરીને કેવીરીતે આપણા કુટુંબ અને સમાજનું શૈક્ષણીક અને આર્થીક સશક્તીકરણ (એમપાવરમેંટ) સત્વરે થાય તે માટે પ્રયત્નો કરવાની જરૂર છે.ઓલવીન ટોફલર નામના વીચારકે કહ્યું છે કે "૨૧મા સદીમાં અભણ એ છે કે જે જુનું ભુલતો નથી અને નવું શીખતો નથી." વર્તમાન રાજકારણથી બીલકુલ વેગળા થઇ જાવ. શીખ અને જૈન ધર્મી લોકોએ આવું સશક્તીકરણ લઘુમતીમાં હોવા છતાં કોઇપણ રાજકીય પક્ષોની કે રાજ્યની મદદ વીના પોતાના સમાજ માટે મેળવી શક્યા છે. તો આપણે તેજ પ્રકારનું સશક્તીકરણ કેમ પ્રાપ્ત ન કરી શકીએ? વીચારો કે તે બધા લઘુમતી ધર્મોમાં તે પ્રજાના ઉત્થાનમાં તેમના ધર્મગરૂઓનો ફાળો નકારાત્મક કે હકારાત્મક હતો? રોજબરોજના જીવનમાં આ ધર્મગુરૂઓની દખલગીરી વધારે હતી કે ઓછી? ઉપરના વીચારો ફક્ત આપણા કુટુંબ કે સમાજ માટે  નહી પણ આપણા રાષ્ટ્રને મજબુત કરવા પણ ખુબજ જરૂરના છે.( Not just for your betterment, but for the betterment of this country as well.")

 


--

Thursday, March 23, 2017

બટ્રાન્ડ રસેલે લખેલી એક સુંદર કથા ‘એક ધર્મગુરુને આવેલું સ્વપ્ન’

 બટ્રાન્ડ રસેલે લખેલી એક સુંદર કથા 'એક ધર્મગુરુને આવેલું સ્વપ્ન'


એક ધર્મગુરુ રાત્રે શાંતિથી સૂઈ ગયા. ઊંઘમાં એમણે એક સ્વપ્ન જોયું કે પોતાનું અવસાન થયું છે. મૃત્યુનું સ્વપ્ન જોતાં જ એ અતિશય પ્રસન્ન થયા. કેમકે જીવનમાં ક્યારેય એમણે કોઈ પાપ કરેલું નહીં. ન તો એ જુઠ્ઠું બોલેલા કે ન કોઈ બેઈમાનીનું કામ કરેલું. ક્યારેય કોઈનું દિલ દુભવ્યું હોય એવું પણ એમને યાદ ન હતું. આથી એ ખૂબ ખુશ હતા કેમકે મૃત્યુ પછી નર્કે જવાની તો એમના મનમાં કોઈ દહેશત જ ન હતી.
દિવસ-રાત એમણે હરિભજન કરેલું. આથી નક્કી જ હતું કે સ્વર્ગ એમને મળવાનું છે અને નામસ્મરણ પણ સતત ચાલ્યા જ કરતું. એટલે મનમાં એક ઊંડી અને અતૂટ આશા હતી કે સ્વર્ગના દ્વાર પર સ્વયં પરમાત્મા એમના સ્વાગત માટે ઊભા હશે.
જેવા એ સ્વર્ગના દ્વાર પર પહોંચ્યા તો એમના આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો. દરવાજો એટલો મોટો હતો કે ક્યાંય એનો ઓરછોર દેખાતો ન હતો. ખૂબ જોર લગાવીને એમણે દરવાજાને પીટ્યો પણ એ પછી એમને પોતાને જ ખ્યાલ આવ્યો કે મારા આ નાનકડા હાથની ચોટથી તો આ દરવાજો કંપતો પણ નથી તો અંદર સુધી અવાજ ક્યાંથી પહોંચે ? થોડીવાર મન એમનું ઉદાસ થઈ ગયું. આસ્થા પર ક્ષણભર માટે પાણી ફરી ગયું કેમકે એમને તો આશા હતી કે દરવાજા પર બેંડવાજા સાથે એમનું સ્વાગત કરીને અંદર લઈ જવામાં આવશે. પણ અહીં તો કોઈ જ ન હતું. ક્ષણ ક્ષણ એમના માટે વર્ષો જેવી વીતવા લાગી. ખૂબ ધમપછાડા કર્યા. દરવાજા પર હાથ પછાડી પછાડીને લોહીના ટશિયા ફૂટી ગયા. ચીસોય પાડી, છાતી પીટીને છેવટે રડી પડ્યા, ત્યારે એ વિરાટ દરવાજાની એક બારી ખૂલી. બારીમાંથી એક ચહેરો બહાર આવ્યો. હજાર આંખો હતી એની અને પ્રત્યેક આંખ સ્વયં સૂર્ય જેવી હતી. ગભરાઈને ધર્મગુરુ નીચે ઢળી પડ્યા અને ચીસો પાડવા લાગ્યા કે હે પરમેશ્વર ! હે પરવરદિગાર ! હું તમારા પ્રકાશને સહી શકતો નથી. થોડા આપ પાછળ હટી જાવ...' તો સામેથી અવાજ આવ્યો કે ક્ષમા કરો, આપની ભૂલ થાય છે. હું તો અહીંનો પહેરેગીર છું. કોઈ પરમાત્મા નથી. એમના તો હજુ મને પણ દર્શન નથી થયા. હું તો અહીંનો માત્ર દરવાન છું. એમના સુધી પહોંચવાની તો હજુ મારી કોઈ હેસિયત પણ નથી.
ધર્મગુરુને તો પસીનો છૂટવા લાગ્યો. લમણા પર હાથ દઈને એ તો નીચે જ બેસી ગયા. મનોમન એમને થયું કે મેં પૃથ્વી પર કેટકેટલા એમના મંદિર બંધાવ્યા. કેટલી બધી એમની કથા કરી. ચોમેર એમના નામની ધજા ફરકાવી અને તોય છેલ્લે મારી આ દશા ?!
હીંમત એકઠી કરીને એમણે પહેરેગીરને કહ્યું કે તો પણ આપ પરમેશ્વર સુધી એટલો સંદશો પહોંચાડો કે હું પૃથ્વી પરથી આવું છું. ફલાણા ફલાણા ધર્મને ચુસ્ત રીતે માનનારો અને ફલાણા ધર્મનો સૌથી મોટો ધર્મગુરુ છું. લાખો લોકો મારી પૂજા કરે છે અને લાખો લોકો મારા ચરણમાં આળોટીને ધન્યતાનો અનુભવ કરે છે. એમને કહેજો કે હું આવી ગયો છું અને મારું '' નામ છે !
તો દ્વારપાલે કહ્યું કે માફ કરજો. આપના નામનો આ રીતે ખ્યાલ આવવો મુશ્કેલ બની જશે. આપના સંપ્રદાયનો પણ સંદર્ભ આપવો શક્ય નથી. માત્ર આપ એટલું જ કહો કે આ વિરાટ બ્રહ્માંડમાંથી આપ કઈ પૃથ્વી પરથી આવ્યા છો ?.... ધર્મગુરુ છંછેડાઈ ગયા...'કઈ પૃથ્વી ?...આ તો તમે કેવી વાત કરો છો ? પૃથ્વી તો બસ એક જ છે, અમારી પૃથ્વી !'
દ્વારપાળે કહ્યું - 'આપનું અજ્ઞાન અપાર છે. અનંત પૃથ્વીઓ છે આ વિરાટ બ્રહ્માંડમાં. પ્લીઝ ! લાંબી વાતો છોડી તમારી પૃથ્વીનો ઇન્ડેક્સ નંબર બોલો. તમારી પૃથ્વીનો અનુક્રમાંક શો છે ?'
ધર્મગુરુ તો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા. કોઈ શાસ્ત્રમાં પૃથ્વીનો ઇન્ડેક્સ નંબર તો આપેલો નથી. ધર્મગુરુને હતપ્રભ થયેલા જોઈને દ્વારપાળને દયા આવી. આથી એણે કહ્યું - 'કંઈ નહીં, પૃથ્વીનો અનુક્રમાંક યાદ ન હોય તો બસ એટલું જ બોલો કે તમે ક્યા સૌર પરિવારમાંથી આવ્યા છો ? બસ, તમારા સૂર્યનું નામ આપી દો. અથવા તો એનો     ઇન્ડેક્સ નંબર બોલો. કેમકે આવી કોઈ સ્પષ્ટ કડી વગર માત્ર નામ પરથી શોધખોળ કરવી મુશ્કેલ બને.' ધર્મગુરુ તો ગભરાઈ ગયા. હવે કરવું શું ?! એમને તો આશા જ હતી કે પરમાત્માને મારા વિશે બધો ખ્યાલ હશે. આટઆટલા મારા અનુયાયી છે. વિશ્વભરમાં સતત મારું નામ ગુંજતું રહે છે. લોકો મારા ચરણસ્પર્શ માટે લાઈનમાં ઊભા રહીને તડપે છે. એટલે મારા મંદિરને કે મારી ધર્મસંસ્થાને સ્વર્ગની યાદીમાં અંડર લાઈન કરીને કોઈ અગ્રતા આપવામાં આવી હશે. પણ આવું તો અહીં કશું જ નથી. હું કઈ પૃથ્વી પર રહું છું, એનો પણ અહીં કોઈને ખ્યાલ નથી. જે સૂર્યમંડળમાંથી હું આવું છું એનો પણ આ લોકો ઇન્ડેક્સ નંબર માગે છે અને હું એ નંબર આપું તો પણ અનંત અનંત લોકોની યાદીમાંથી મારું નામ શોધતાં વર્ષો લાગી જશે આવું આ પહેરેગીર કહે છે તો હવે કરવું શું ?''
ગભરામણમાં અને ગભરામણાં જ એમની ઊંઘ ઊડી ગઈ અને જોયું તો પોતાના ધર્મ સામ્રાજ્ય વચ્ચે, પોતાના જ મહાલયમાં ભીની ભીની પથારીમાં તરફડતા પોતે પડ્યા છે ! અને એક વાતની એમને રાહત થઈ કે પોતે જોયેલું આ તો એક દુઃસ્વપ્ન હતું !


--

Sunday, March 12, 2017

જયારે રાત્રીનો અંધકાર ચોતરફ ગાઢા પ્રમાણમાં ફેલાઇ ગયો હોય છે ત્યારે–––જસ્ટીસ એમ સી ચાગલા.

જયારે રાત્રીનો અંધકાર ચોતરફ ગાઢા પ્રમાણમાં ફેલાઇ ગયો હોય છે ત્યારે–––જસ્ટીસ એમ સી ચાગલા.

 

સને ૧૯૭૫– ૧૯૭૭ની ઇંદીરા ગાંધીની કટોકટી દરમ્યાન પ્રચલીત રહેલા સુત્રો–––

(૧) ઇંદીરા ઇઝ ઇંડીયા, એન્ડ ઇંડીયા ઇઝ ઇંદીરા

(૨) જબ તક ચાંદ ઔર તારે રહેગેં ઇંદીરા તેરા રાજ રહેગા.

 ઉત્તરપ્રદેશની ચુંટણી પછીના સુત્રો–

(૧) આઝાદી પછીના સૌથી લોકપ્રીય નેતા– નરેન્દ્ર મોદી.

(૨) દેશની લોકશાહીની જય હો.

(૩) આજનો સનડે ટાઇમ્સનો પ્રથમ પાના ઉપરનો ફોટો.

સને ૧૯૭૫– ૭૭ની કટોકટી દરમ્યાન બંધારણ બચાવો પરીષદમાં જસ્ટીસ ચાગલાના પ્રવચનના મુખ્ય અંશો.

(૧) " મારા મત મુજબ આપખુદશાહી કે સરમુખત્યારશાહીના બધાજ રાજકીય સ્વરૂપોમાં જો સૌથી વધારે ખરાબ હોય તો તે બંધારણીય સરમુખત્યારશાહી હોય છે. કારણકે તેમાં સૌથી વધારે છેતરપીંડી ભ્રામકરીતે છુપાયેલી (મોસ્ટ ડીસેપ્ટીવ) હોય છે. આવી બંધારણીય સરમુખત્યારશાહી એવું સાબીત કરે છે કે દેશમાં બધું બંધારણ મુજબ જ ચાલે છે.તેથી તેની સામે પ્રતીકાર કરીને પરીવર્તન લાવવું સહેલું નથી....... વ્યક્તી ગમે તેટલો મોટો કેમ ન હોય પણ તે પોતાની સરખામણી રાષ્ટ્ર સાથે કરીને એમ ન કહી શકે કે હું જ રાષ્ટ્ર છું.

(૨) જે દીવસે સત્તાધીશો શાંત પ્રતીકાર કરવાના અધીકારને રાજદ્રોહ તરીકે મુલવશે તે દીવસે લોકશાહી રાજયવ્યવસ્થાનો મૃત્યુઘંટ વાગશે. કારણકે આપખુદ કે જુલ્મી સરકાર પોતાની ઉપરની ટીકા કે મુલ્યાંકનને હંમેશાં રાજદ્રોહ તરીકે મુલવીને વીરોધીઓને સખ્ત સજા ફટકારે છે. 

(૩) ગાંધી મુલ્યો પ્રમાણે ધ્યેય ગમે તેટલો સારો હોય પણ તે પ્રાપ્ત કરવાના સાધનો પણ પ્રામાણીક જ હોવા જોઇએ આજના રાજકારણીઓ ગાંધીના નામના સોંગદ લે છે અને દરરોજના રાજકારણમાં તેમના ધ્યેય પ્રાપ્ત કરવાના સાધનો બીલકુલ શુધ્ધ હોતા જ નથી. ધ્યેય તમારો ગમે તેટલો સારો હોય પણ તે પ્રાપ્ત કરવાના સાધનો જો ખરાબ હોય તે મને બીલકુલ માન્ય નથી

( ૪) જયારે રાત્રીનો અંધકાર ચોતરફ ગાઢા પ્રમાણમાં ફેલાઇ ગયો હોય છે ત્યારે સવાર થવાની બહુવાર હોતી નથી. અંધારૂ ચોક્કસ જશે અને પ્રકાશ ફેલાશે. પરંતુ તે વહેલી સવારના પ્રકાશનું કીરણ જોવા હું કદાચ જીવીત નહી હોંઉ. પણ મને પુરો આત્મવીશ્વાસ છે કે તે પ્રકાશના પરીણામો તમે બધા સરસ રીતે માણી શકશો.( When the night is darkest, the dawn is not far. Darkness shall go and light shall come. I may not probably be alive to see the glow of that dawn but I am confident that all of you will enjoy it.)
 

 


--

Tuesday, February 21, 2017

પાકીસ્તાનમાં લાલ શાહબાઝ કલંદરની સુફી–મઝાર પર મુસ્લીમ આતંકીવાદીઓનો હુમલો.


પાકીસ્તાનમાં લાલ શાહબાઝ કલંદરની સુફી–મઝાર પર મુસ્લીમ આતંકીવાદીઓનો હુમલો.

   આપણું વીશ્વ હવે તાલેબાની કે ધર્મ આધારીત આતંકી હુમલાઓથી જાણે ટેવાતું જતું હોય એમ સતત અહેસાસ થાય છે. આવા આતંકી હુમલોઓ મોટાભાગે જુદી જુદી આતંકી સંસ્થાઓ કે જુથો દ્રારા હુમલાઓ કરીને તેની જવાબદારી પણ લેવામાં આવે છે. અલ–કાયદા, ઇસ્લામી બ્રધરહુડ, જૈસે મહંમદ, તાલીબાની પાકીસ્તાન, ISIS વી. નામો આતંકી હુમલાઓ કરનાર અને હુમલો કર્યા પછી જવાબદારી લેનાર સંસ્થાઓ તરીકે વધુ પ્રચલીત છે. આ બધા આતંકી જુથો દાવો એમ કરે છે કે તે કાંતો ઇસ્લામ ધર્મના સંરક્ષણ માટે અથવા– અને ઇસ્લામ ધર્મના સ્થાપક મહંમદ સાહેબની માનહાની થાય તેવી પ્રવૃત્તીઓ કરનારા પર આતંકી હુમલા કરે છે. તેવા હુમલાઓની જવાબદારી પણ લે છે. ઇસ્લામ સીવાયના ધર્મો સામે પણ તેઓ જેહાદી યુધ્ધો કે આતંકી હુમલાઓ કરે– કરાવે છે.

 પાકીસ્તાનમાં સુફી– મઝારો પર તથા સુફીવાદને સમજાવતી કવાલી ગાનારા પર તાજેતરમાં નીયમીત નીશાન બનાવીને હુમલા કરવામાં આવે છે. સુફી મઝાર પર બીન મુસ્લીમ ખાસ કરીને સીંધી હીંદુઓ, લઘુમતી શીયા અને સુન્ની મુસલમાનો મોટા પ્રમાણમાં ગુરૂવારે ભેગા થાય છે.તેથી આ ૧૬મી ફેબ્રુઆરી ને ગુરૂવારે સીંધ પ્રાંતમાં આવેલા શેહવાન ગામમાં લાલ શાહબાઝ કલંદરની સુફી–મઝાર પર મુસ્લીમ આતંકીવાદીઓએ હુમલો કરીને ૭૦ માણસોને મારી નાંખ્યા અને ૧૫૦ ઉપરને ઘાયલ કર્યા છે. આ હુમલા પહેલાં ૧૨મી નવેંબર ૨૦૧૬ના રોજ  દક્ષીણ–પશ્ચીમ પર્વતીય હારમાળામાં આવેલી સુફી મઝાર પર ISISએ (ઇસ્લામીક સ્ટેટ ઓફ ઇરાક એન્ડ સીરીયા) હુમલાની જવાબદારી લઇને આત્મઘાતી હુમલામાં બાવન નીર્દોષ માણસોને  મારી નાંખ્યા હતા. ૨૨મી જુન ૨૦૧૬ના રોજ પાકીસ્તાનના કેટલાકમાંથી વધુ સારા ગણાતા કવ્વાલી ગાયક અમજદ સાબ્રરીને કરાંચી શહેરમાં તેની મોટરમાં જ બે મોટરસાયક્લીસ્ટોએ ખુની હુમલો કરીને મારી નાખ્યો હતો. તેનો ગુનો એટલો જ હતો કે તે ઝુલેલાલ ઉપર સરસ કવ્વાલીઓ બનાવીને ગાતો અને ગવડાવતો હતો. તેને મારનાર ગ્રુપ 'પાકીસ્તાની તાલેબાને' જાહેર કર્યું હતું કે તે ઇસ્લામમાં જેને ધાર્મીક નીંદા (blasphemy) ગણાય છે તેવુ કામ કરતો હતો. એટલે કે ઇસ્લામ સીવાયના કોઇની બંદગી કે ભક્તી કરવી  જેનો ન્યાય ઇસ્લામ મુજબ  સજા યે મોતથી ઓછો હોતો નથી.

 

આ ઐતીહાસીક તારણોને આધારે ' લાલ શાહબાઝ કલંદરની સુફી મઝાર ઉપરના હુમલાનું મુલ્યાંકન  કરીએ. સૌ પ્રથમ આપણે એ સમજવું જરૂરી છે કે  સુફીવાદ કે સુફીઝમ એ ઇસ્લામનો એક ભાગ હોવા છતાં તે કઇ રીતે અને કેટલે અંશે ઇસ્લામના મુળ સીધ્ધાંતોથી ( Basic Tenets of Islam) જુદો છે. ઇસ્લામ એટલે કોઇપણ પ્રકારની મુર્તી, મઝાર ( કોઇપીરની કબર) કે વ્યક્તી પુજાનો વીરોધી. ઇસ્લામમાં અલ્લાહનો ખ્યાલ નીરાકાર અને અમુર્ત છે. સુફીવાદીઓ વારંવાર ' ધમા ધમ મસ્તકલંદર જેવો શબ્દ બોલીને પોતે સંમોહીત થઇને બોલ્યા કરે છે અને સાંભળનારાઓને સંમોહીત કરીને ધુણાવે છે, નચાવે છે.. તેમાં તે અલ્લાહ, પયગંબર, સુફી સંત વી.ની નામ બોલીને  તેની સાથે પોતાની એકરૂપતા જોડવા પ્રયત્ન કરતો હોય છે. શહેવાન ગામમાં લાલ શાહબાઝ કલંદરની સુફી સંતની દરગાહ નજીક એક તાજેતરમાં સાઉદી એરેબીયાની ખુબજ મોટી નાણાંકીય મદદ લઇને ચકચકતા આરસપાણ પથ્થરોનો ખુબજ વીશાળ મદરસો બનાવવામાં આવ્યો છે. તેના સંચાલક સલીમુલ્લાહ જે એક સારો શીક્ષીત યુવાન છે, તેણે' વીલીયમ ડેલરીમ્પ્લ 'ને ( William Dalrymple જે બ્રીટીશ ઇતીહાસકાર છે અને સુફી તત્વજ્ઞાન પર વીશ્વ વીખ્યાત પુસ્તકો લખ્યા છે) મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે 'અમે  રોજા કે મકબરાની પુજા બંદગીના વીરોધીઓ છીએ. ( We do not like tomb- worship. The Koran is quite clear about this. We must not pray dead man and asking things from them even from Aoliya Saint. In Islam we believe there is no power but God Allah.) વીલીયમે તેને વધુ પુછયું કે તારા ગામમાં આ તારી વાતો કોઇ સાંભળે છે  કે ટેકો આપે છે ખરા? સલીમુલ્લાહે જવાબ આખા ગામના લોકો આ સુફી મઝારને જ માને છે. તેથી બધાજ કાફર છે, નાસ્તીક છે અને કબરના ભક્તો બની બેઠા છે. મારા મદરસાનું મીશન ઇસ્લામમાંથી માર્ગ ભુલેલા લોકોને પાછા મુળ માર્ગે વાળવાનું છે.

 સુફીવાદ,સલાફીઝમ અને વહાબીઝમ–

ઇસ્લામમાં સુફીવાદ જે ખરેખર તત્વજ્ઞાનની દ્રષ્ટીએ ગુઢવાદ ( મીસ્ટીસીઝમ)અને એક અંધશ્રધ્ધા થી વધારે કાંઇ નથી .પણ તેની સામે ઇસ્લામના જન્મથી સલફીઝમ અને તેના ઉગ્ર ફાંટા વહાબીઝમનો સંદેશો એક જ છે કે આપણા પવીત્ર વડવાઓકે પુર્વજોએ આપણા માટે જે મુળ ઇસ્લામમાં ઉપદેશો બક્ષેલા છે તેમાં લેશ માત્ર ફેરફાર થવો જોઇએ નહી. અને તેમાં ફેરફાર કરનારાઓને ઇસ્લામના દુશ્મનો ગણીને તે બધાને મારી નાંખવામાં કોઇ વાંધો નથી.સલાફીવાદમાં ત્રણ માર્ગો છે જેવાકે શુધ્ધ ઇસ્લામી, બીજા તેને અમલમાં મુકનારા કર્મનીષ્ઠો અને ત્રીજા જેહાદી જે ધાર્મીક યુધ્ધોમાં માને છે જેના દ્રારા આતંકી હુમલા કરાવવામાં આવે છે.

ધાર્મીક અસહીષ્ણુતા (ઇનટોલરન્સ) આધારીત યુધ્ધો જેને માનવજાત ' રીલીજીયસ વોર' તરીકે ઓળખાવે છે તે કાંઇ ફક્ત ઇસ્લામ ધર્મનો ઇજારો નથી. આ ધરતી ઉપરનો કોઇ સંગઠીત ધર્મ બાકી નથી જેણે બીજા ધર્મોના અનુયાઇઓ પર 'વીધર્મી' હોવાને કારણે ધાર્મીક યુધ્ધો ન કર્યા હોય! એટલું જ નહી પણ એકજ ધર્મમાંથી વીભાજીત થયેલા જુદા જુદા તેજ ધર્મના ફાંટાઓએ પણ ગળાકાપ યુધ્ધો કર્યા છે. આ સુફી મઝારપર હુમલો કરનારા ઇસ્લામ ધર્મી જ હતા.


યુ ટયુબ જોવા વીનંતી છે.https://www.youtube.com/watch?v=OPLHEkHXRwg&sns=em

 

 

 

--

Saturday, February 18, 2017

અમારા દેશની જેલો ખાલી છે. કોઇ દેશને જોઇએ તો ભાડે આપવાની છે!

 અમારા દેશની જેલો ખાલી છે. કોઇ દેશને જોઇએ તો ભાડે આપવાની છે!

વીશ્વના નકશામાં નેધરલેંડસ નામનો દેશ પશ્ચીમી યુરોપમાં આવેલો છે. ત્યાં લોકશાહી શાસન વ્યવસ્થા છે. ત્રણ રાજકીય પક્ષો છે. ગમે તે બે રાજકીય પક્ષો ભેગા મળીને બહુમતી મેળવી સંયુક્ત સરકારો બનાવી ને છેલ્લા ૧૫૦ વર્ષથી લોકાભીમુખ સુશાસન ચલાવે છે. બીજા દેશોના રાજ્યશાસન કર્તાઓને વીચાર કે સ્વપ્ન પણ ન આવે તેવો આ દેશ છે. નેધરલેંડસ દેશની કુલ જેલોમાંથી ૩૩ ટકા જેલો બીલકુલ ખાલી પડેલી છે. આવતા ચાર વર્ષોમાં દેશના ૨૬૦૦ જેલઅધીકારીઓને કાયમ માટે છુટા કરવાના છે. કારણકે તેઓ માટે કોઇ અર્થપુર્ણ કામ જેલોમાં રહ્યું જ નથી.  પડોશી દેશ નોર્વે સાથે ત્રણવર્ષનો કરાર આ મુજબનો કરવામાં આવ્યો છે. " નોર્વે દેશના ૨૪૨ કેદીઓને અઢી કરોડ યુરો ડોલર પ્રતીવર્ષના ભાડે પોતાની જેલમાં રાખવાના છે." આ પહેલાં બીજા પડોશી દેશ બેલજીયમે પોતાના ૫૦૦ કેદીઓને  નેધરલેંડસની જેલોમાં રાખ્યા હતા. ખાલી પડેલી જેલોમાં સરકારે રહેઠાણ માટેના ફેલ્ટસ, રમતગમતના મેદાનો અને રાજકીય શરણાર્થીઓ માટેની સુવીધા પુરી પાડવા ઉપયોગ કરે છે.

પોતાના દેશમાં ઓછા ગુનાઓ થવા પાછળના ઘણા કારણો જવાબદાર છે. ત્યાંની પ્રજા સંપુર્ણ ૧૦૦ ટકા શીક્ષીત છે. સૌથી વધુ જે ઉંમરમાં ગુના બને છે  તે ૧૨ થી ૧૮ વર્ષના વીધ્યાર્થીઓ પોતાના ઘરમાં કમ્પ્યુટર બંધાણી ( કમ્પ્યુટર સેવી) થઇ ગયા છે. શહેરની શેરીમાં રખડતા જ બંધ થઇ ગયા છે. તેને કારણે ગુનાઓનું પ્રમાણ જ ઘણું ઓછું થઇ ગયું છે.આ સ્થીતીએ પહોંચતાં નેધરલેંડસને વીસ વર્ષ થયાં છે. ગુનેગારને કારાવાસમાં પુરી રાખવાને બદલે તેમનો અભીગમ પુર્નવસન (રીહેબીલીટેશન) કરવાનો છે.

 આ દેશને હોલેંડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની કેટલીક વીશીષ્ટતાઓ જોઇએ. તેનું અર્થતંત્ર મીશ્રઅર્થતંત્ર એટલેકે જાહેર –ખાનગી ક્ષેત્રોમાં વહેંચાઇ ગયેલું છે. તેની માથાદીઠ આવકમાં વીશ્વમાં ૧૩મા નંબરે છે. વીશ્વનાવીકસીત મુક્તઅર્થતંત્રોમાં ૧૭૭ દેશમાંથી નેધરલેંડસનો નંબર ૧૭મો છે. તેની કુલ વસ્તી કફ્ત એક કરોડ છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ વર્લડ હેપીનેસ ઇન્ડેક્ષ પ્રમાણે તે વીશ્વનો સૌથી આનંદી તથા સુખીસમૃધ્ધ  દેશ તરીકે ૭ મે નંબરે આવે છે. તેના જીવનની રહેણીકરણીની સમૃધ્ધીની ગણનામાં તે ટોચના શીખરે આવે છે.વૈશ્વીક કક્ષાએ માનવ વીકાસ આંકમાં તે દેશમાં લેશમાત્ર સામાજીક અસમાનતા નથી. પ્રતી કીલોમીટરે ત્યાં ૪૦૦ માણસો રહે છે. વીશ્વમાં વસ્તીની ગીચતામાં આ દેશનો નંબર ચોથો છે.

નેધરલેંડસ ભૌગોલીક દ્રષ્ટીએ બીલકુલ સપાટ દેશ છે.ત્યાં કોઇ પર્વત નથી, દેશની બધીજ જમીન દરીયાની સપાટી થી ફક્ત ત્રણ ફુટ ઉંચી છે. દેશની ખેતી લાયક જમીનમાંથી ૧૮ ટકાજમીન એવી હતી કે જે દરીયાઇ ખારાશવાળી હતી. તેને ખેતીલાયક દરીયાને ભીતીક રીતે દુર કરીને બનાવી છે. તે માનવ સર્જીત છે. આવી ખેતીલાયક બનેલી જમીનનું લેવલ હજુ દરીયા કરતાં નીચુ છે. આવી ખેતીલાયક જમીનની વાસ્તવીક સ્થીતી હોવા છતાં નેધરલેંડસ અનાજ અને ખેતપેદાશોની નીકાસ કરવામાં વીશ્વમાં અમેરીકા પછી બીજે નંબરે છે.

નેધરલેંડસ સામજીક સહીષ્ણુતામાં ( સોસીયલ ટોલરન્સ)માં પણ વીશ્વમાં અવ્વલ નંબરે છે.વીશ્વમાં તેની પહેચાન એક મોટા ઉદારમતવાદી રાષ્ટ્ર તરીકેની છે. આ દેશમાં ગર્ભપાત,વેશ્યાવૃતી (prostitution) અને સ્વૈચ્છીક મૃત્યુ (euthanasia) કાયદેસર છે. તેની નશીલી દવાઓ અંગેની નીતી પ્રગતીશીલ છે.સને ૨૦૦૧ની સાલથી તે વીશ્વનો પ્રથમ દેશ છે જ્યાં સજાતીય સંબંધોને કાયદેસરની માન્યતા  આપેલી છે. દારૂબંધી નામની નથી.

નેધરલેંડસ યુરોપમાં યુરોપીયન યુનીયનની( ઇ યુ) સ્થાપના કરનાર આધ્યસ્થાપક દેશ છે. આ ઉપરાંત જી–૧૦, વર્લડ ટ્રેડ ઓરગેનાઇઝેશન ( ડબલ્યુ ટી ઓ), વી. નો પણ ફાઉન્ડર મેમ્બર છે. આ ઉપરાંત તેના પાટનગર હેગમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટ ઓફ જસ્ટીસ જેવી પાંચ વૈશ્વીક સંસ્થાઓનું હેડક્વાટર્સ આવેલું છે. નેધરલેંડનું પાટનગર હેગ આમ :વૈશ્વીક ન્યાયતંત્રનું પાટનગર પણ બની ગયું છે. 


નેધરલેંડસ દેશમાં આટલી ઉંચી નૈતીક્તા કેમ છે કે જયાં ગુના બનતા નથી માટે જેલો બંધ કરવી પડે છે?


આ દેશમાં નૈતીકતાનું પ્રમાણ આટલુ બધુ ઉચું કેમ છે?  દેશની ૬૬ ટકા વસ્તીને કોઇપણ ધર્મ નથી. અથવા ધર્મમાં બીલકુલ શ્રધ્ધા નથી. મોટાભાગના નાગરીકોનો સ્પષ્ટ મત છે કે ધર્મ અને રાજય વચ્ચે કોઇ સંબંધ જ ન હોવો જોઇએ. આ બધામાંથી દેશના ૨૫ ટકા નાગરીકોએ જણાવ્યું છે કે તે બધા જ સંપુર્ણ નીરઇશ્વરવાદી કે નાસ્તીક છે. દેશના ૨૫ ટકા નાગરીકો ખ્રીસ્તી ધર્મ પાળે છે.૫ ટકા વસ્તી મુસ્લીમ છે. ૨ ટકા લોકો અન્ય ધર્મોમાં શ્રધ્ધા રાખે છે.

 

 

 

 

Bipin Shroff

Friday, February 17, 2017

અમારા દેશની જેલો ખાલી છે.


 અમારા દેશની જેલો ખાલી છે. કોઇ દેશને જોઇએ તો ભાડે આપવાની છે!

વીશ્વના નકશામાં નેધરલેંડસ નામનો દેશ પશ્ચીમી યુરોપમાં આવેલો છે. ત્યાં લોકશાહી શાસન વ્યવસ્થા છે. ત્રણ રાજકીય પક્ષો છે. ગમે તે બે રાજકીય પક્ષો ભેગા મળીને બહુમતી મેળવી સંયુક્ત સરકારો બનાવી ને છેલ્લા ૧૫૦ વર્ષથી લોકાભીમુખ સુશાસન ચલાવે છે. બીજા દેશોના રાજ્યશાસન કર્તાઓને વીચાર કે સ્વપ્ન પણ ન આવે તેવો આ દેશ છે. નેધરલેંડસ દેશની કુલ જેલોમાંથી ૩૩ ટકા જેલો બીલકુલ ખાલી પડેલી છે. આવતા ચાર વર્ષોમાં દેશના ૨૬૦૦ જેલઅધીકારીઓને કાયમ માટે છુટા કરવાના છે. કારણકે તેઓ માટે કોઇ અર્થપુર્ણ કામ જેલોમાં રહ્યું જ નથી.  પડોશી દેશ નોર્વે સાથે ત્રણવર્ષનો કરાર આ મુજબનો કરવામાં આવ્યો છે. " નોર્વે દેશના ૨૪૨ કેદીઓને અઢી કરોડ યુરો ડોલર પ્રતીવર્ષના ભાડે પોતાની જેલમાં રાખવાના છે." આ પહેલાં બીજા પડોશી દેશ બેલજીયમે પોતાના ૫૦૦ કેદીઓને  નેધરલેંડસની જેલોમાં રાખ્યા હતા. ખાલી પડેલી જેલોમાં સરકારે રહેઠાણ માટેના ફેલ્ટસ, રમતગમતના મેદાનો અને રાજકીય શરણાર્થીઓ માટેની સુવીધા પુરી પાડવા ઉપયોગ કરે છે.

પોતાના દેશમાં ઓછા ગુનાઓ થવા પાછળના ઘણા કારણો જવાબદાર છે. ત્યાંની પ્રજા સંપુર્ણ ૧૦૦ ટકા શીક્ષીત છે. સૌથી વધુ જે ઉંમરમાં ગુના બને છે  તે ૧૨ થી ૧૮ વર્ષના વીધ્યાર્થીઓ પોતાના ઘરમાં કમ્પ્યુટર બંધાણી ( કમ્પ્યુટર સેવી) થઇ ગયા છે. શહેરની શેરીમાં રખડતા જ બંધ થઇ ગયા છે. તેને કારણે ગુનાઓનું પ્રમાણ જ ઘણું ઓછું થઇ ગયું છે.આ સ્થીતીએ પહોંચતાં નેધરલેંડસને વીસ વર્ષ થયાં છે. ગુનેગારને કારાવાસમાં પુરી રાખવાને બદલે તેમનો અભીગમ પુર્નવસન (રીહેબીલીટેશન) કરવાનો છે.

 આ દેશને હોલેંડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની કેટલીક વીશીષ્ટતાઓ જોઇએ. તેનું અર્થતંત્ર મીશ્રઅર્થતંત્ર એટલેકે જાહેર –ખાનગી ક્ષેત્રોમાં વહેંચાઇ ગયેલું છે. તેની માથાદીઠ આવકમાં વીશ્વમાં ૧૩મા નંબરે છે. વીશ્વનાવીકસીત મુક્તઅર્થતંત્રોમાં ૧૭૭ દેશમાંથી નેધરલેંડસનો નંબર ૧૭મો છે. તેની કુલ વસ્તી કફ્ત એક કરોડ છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ વર્લડ હેપીનેસ ઇન્ડેક્ષ પ્રમાણે તે વીશ્વનો સૌથી આનંદી તથા સુખીસમૃધ્ધ  દેશ તરીકે ૭ મે નંબરે આવે છે. તેના જીવનની રહેણીકરણીની સમૃધ્ધીની ગણનામાં તે ટોચના શીખરે આવે છે.વૈશ્વીક કક્ષાએ માનવ વીકાસ આંકમાં તે દેશમાં લેશમાત્ર સામાજીક અસમાનતા નથી. પ્રતી કીલોમીટરે ત્યાં ૪૦૦ માણસો રહે છે. વીશ્વમાં વસ્તીની ગીચતામાં આ દેશનો નંબર ચોથો છે.

નેધરલેંડસ ભૌગોલીક દ્રષ્ટીએ બીલકુલ સપાટ દેશ છે.ત્યાં કોઇ પર્વત નથી, દેશની બધીજ જમીન દરીયાની સપાટી થી ફક્ત ત્રણ ફુટ ઉંચી છે. દેશની ખેતી લાયક જમીનમાંથી ૧૮ ટકાજમીન એવી હતી કે જે દરીયાઇ ખારાશવાળી હતી. તેને ખેતીલાયક દરીયાને ભીતીક રીતે દુર કરીને બનાવી છે. તે માનવ સર્જીત છે. આવી ખેતીલાયક બનેલી જમીનનું લેવલ હજુ દરીયા કરતાં નીચુ છે. આવી ખેતીલાયક જમીનની વાસ્તવીક સ્થીતી હોવા છતાં નેધરલેંડસ અનાજ અને ખેતપેદાશોની નીકાસ કરવામાં વીશ્વમાં અમેરીકા પછી બીજે નંબરે છે.

નેધરલેંડસ સામજીક સહીષ્ણુતામાં ( સોસીયલ ટોલરન્સ)માં પણ વીશ્વમાં અવ્વલ નંબરે છે.વીશ્વમાં તેની પહેચાન એક મોટા ઉદારમતવાદી રાષ્ટ્ર તરીકેની છે. આ દેશમાં ગર્ભપાત,વેશ્યાવૃતી (prostitution) અને સ્વૈચ્છીક મૃત્યુ (euthanasia) કાયદેસર છે. તેની નશીલી દવાઓ અંગેની નીતી પ્રગતીશીલ છે.સને ૨૦૦૧ની સાલથી તે વીશ્વનો પ્રથમ દેશ છે જ્યાં સજાતીય સંબંધોને કાયદેસરની માન્યતા  આપેલી છે. દારૂબંધી નામની નથી.

નેધરલેંડસ યુરોપમાં યુરોપીયન યુનીયનની( ઇ યુ) સ્થાપના કરનાર આધ્યસ્થાપક દેશ છે. આ ઉપરાંત જી–૧૦, વર્લડ ટ્રેડ ઓરગેનાઇઝેશન ( ડબલ્યુ ટી ઓ), વી. નો પણ ફાઉન્ડર મેમ્બર છે. આ ઉપરાંત તેના પાટનગર હેગમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટ ઓફ જસ્ટીસ જેવી પાંચ વૈશ્વીક સંસ્થાઓનું હેડક્વાટર્સ આવેલું છે. નેધરલેંડનું પાટનગર હેગ આમ :વૈશ્વીક ન્યાયતંત્રનું પાટનગર પણ બની ગયું છે.

 

 

 

--

Sunday, February 12, 2017

ચાર્લસ ડાર્વીનો ઉત્ક્રાંતીવાદ.

ચાર્લસ ડાર્વીનનો ઉત્ક્રાંતીવાદ–

ઉત્ક્રાંતીવાદના આધ્યસ્થાપક ચાર્લસ ડાર્વીનનો જન્મ સને ૧૮૦૯ના ૧૨મી ફેબ્રુઆરી ના રોજ થયેલો હતો. તે  દીવસ આકસ્મીક રીતે અમેરીકામાં ગુલામી નાબુદી કરનાર ક્રાંતીકારી રાષ્ટ્રપ્રમુખ અબ્રહામ લીંકનનો પણ જન્મ દીવસ છે.

ઉત્કાંતીવાદ શું છે? તે સમજાવે છે કે કોઇપણ પ્રાણી વર્ગ, જાતી વીશેષ માનવજાત સમેતનું કોઇ ખાસ સર્જનના ફળસ્વરૂપે અસ્તીત્વમાં આવેલ નથી. કીંતુ તે કોઇને કોઇ પ્રકારના આગોતરા–પ્રાથમીક કે સાદા સ્વરૂપમાં થયેલ ક્રમીક વીકાસને પરીણામે આજની વર્તમાન સ્થીતીએ પહોંચી શક્યો છે– એવો સીધ્ધાંત કે વાદ એટલે ઉત્ક્રાંતીવાદ. ઉપરના વાક્યો એમ સુચવે છે કે  સમગ્ર સજીવ સૃષ્ટીનું સર્જન કોઇ ઇશ્વરી પરીબળની ખાસ ઇચ્છા કે હેતુ નું પરીણામ નથી. દરેક સજીવનું અસ્તીત્વ અને વીકાસ ક્રમશ, તબક્કાવાર થયેલ છે. ડાર્વીન વીશ્વનો એવો પ્રથમ જીવવૈજ્ઞાનીક હતો કે જેણે જૈવીક ઉત્કાંતીના નીયમો શોધી કાઢીને આ ક્રમીક વીકાસ સમજાવ્યો છે. આ નીયમોને કુદરતીપસંદગીના નીયમો(Laws of Natural selection) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

કુદરતી પસંદગીના નીયમો એટલે શું? ડાર્વીનના મત મુજબ આ નીયમો પાંચ છે.

(૧) સજીવ ઉત્ક્રાંતી એ હકીકત છે. દરેક જૈવીક સજીવોનો જન્મ અને વીકાસ કોઇ ગણીતના ચતુષ્કોણ,વર્તુળ, કાટખુણો કે ત્રીકોણની માફક બીબાઢાળ થયો નથી. પણ તે એક સજીવ જાતીમાંથી બીજી જાતીમાં ફેરફાર થઇને થયેલ છે.

(૨)સજીવ જાતીઓમાં ગણીતક વૃધ્ધી માતૃ સજાતીમાંથી વીભાજન ફુલની કળી કે મા– દીકરીની માફક વારસાગત લક્ષણો ચાલુ રાખીને થાય છે.

(૩) કુદરતી પસંદગી; દરેક માદા જૈવીક અસ્તીત્વના સંઘર્ષમાં ટકી શકે તેના કરતાં ઘણા વધારે પોતાના બચ્ચા પેદા કરે છે. તેથી દરેક પેઢીમાં ખુબજ ઓછા સજીવો,જે વારસાગત આનુવંશીક લક્ષણો સાથે બહારના વાતવરણમાં ટકી શકે તેવા ફેરફારો કરીને બીજી પેઢીને જન્મ આપે છે. નવી પેઢીના વીશીષ્ટ લક્ષણો પોતાની જુની પેઢીના સામાન્ય લક્ષણોથી જુદા હોય છે.

(૪) જૈવીક ઉત્ક્રાંતીમાં સજીવ જાતીઓ– પ્રજાતીઓમાં ફેરફારો ક્રમશ આપણે વીચારી પણ ન શકીએ તેટલા લાંબા સમય બાદ થતા હોય છે. જૈવીક ફેરફારો ક્યારેય એકાએક,આકસ્મીક કે પ્રાસંગીક બનતા નથી.

(૫) સમાન વારસો(Common descent) –તેથી દરેક વર્તમાન સજીવોનો વારસો એક જ છે. તે બધાજ સજીવો એક જ પુર્વજ કે વડવાઓમાંથી ઉતરી આવેલા છે.

   ચાર્લસ ડાર્વીને જૈવીક ઉત્ક્રાંતીના જુદા જુદા ફાંટાઓ– વીભાગો શોધી કાઢયા. એટલું જ નહી પણ દરેક સજીવ જાતીને બીજી સજીવ જાતીની ઉત્ક્રાંતીના સીધ્ધાંત મુજબ શું સંબંધ તે શોધી કાઢયું છે. આ વીભાગીય સજીવ જૈવીક જાતીઓના દરેક ફાંટા એક બીજાની સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છે તે પણ શોધી કાઢયું. છેલ્લે તેણે આ પૃથ્વી પરની દરેક સજીવ જાતીનું મુળ એક કોષી જીવમાં હતું તે શોધી કાઢયું. આમ ડાર્વીને જીવવીજ્ઞાનમાં જૈવીક ઉત્કાંતી નામની નવી જ્ઞાનશાખાની શોધ કરી.આ જ્ઞાનની નવી શાખાની શોધની વ્યાપક અસરો જીવવીજ્ઞાનના ક્ષેત્રની બહાર પણ ઘણીજ અસરકારક પેદા થઇ છે.

ડાર્વીને વીજ્ઞાનમાં એતીહાસીક સંશોધનોને આધારે ભૌતીકશાસ્ર કે રસાયણશાસ્રની પ્રયોગશાળાની બહાર પણ વૈજ્ઞાનીક સત્ય શોધી શકાય છે તેવા નવા જ્ઞાનનો વીષય શોધી કાઢયો છે. ઉત્ક્રાંતીવાદે જે પ્રસંગો, બનાવો, હકીકતો કે પ્રક્રીયાઓ હજારો લાખો વર્ષો પહેલાં બની ગયા છે તે સમજાવવાની કોશીષ વૈજ્ઞાનીક પ્રયોગશાળાની બહાર પણ આધારભુત જૈવીક પણ ભૌતીક નમુના એકત્ર કરીને સાબીત કરી.

     આ કુદરતી પસંદગીના સીધ્ધાંતની ક્ષમતા (પોટેન્સાયાલીટી) એટલી બધી છે કે  જો કુદરતી વાતાવરણમાં  ફેરફારો થાય ( દા;ત ઠંડા પ્રદેશોના સજીવોને ગરમ પ્રદેશોમાં જીવવું પડે તેવા સંજોગો પેદા થાય) તો એક પેઢીની જાત તેની બીજી નવી આવનારી પેઢીથી પણ જુદી પડે અથવા તો તે નવી પેઢી નવા વાતવરણને અનુકુળ આનુવંશીક (જેનેટીકલ)જરૂરી નવા ફેરફારો સાથે જ જન્મે. પૃથ્વી પર જે જૈવીક જાતીઓમાં ફેરફારો થયા છે તે કોઇ પુર્વઆયોજીત નથી. પરંતુ તે બધા ફેરફારો આડાઅવળા(રેન્ડમ), કે જૈવીક જરૂરીયાતમાંથી અથવા બંનેના સંમીશ્રણની સંયુક્ત પેદાશ છે.અ બધી હકીકતો ડાર્વીને સને ૧૮૫૯માં પ્રકાશીત કરેલા પુસ્તક 'ઓરીજનઓફ સ્પીસીસ' માં વીગતે કરી છે.સદર સીધ્ધાંતની સત્યતાને આધારે આશરે ૮૦ વર્ષ પછી સને ૧૯૪૦માં આપણે ડી એન એ શોધી શક્યા છીએ. ઉત્ક્રાંતવાદના નીયમોનું કોઇ હ્રદય હોય તો તે ડી એન એ છે.

    ડાર્વીનના જીવ ઉત્પતીના આ ધર્મનીરપેક્ષ ખ્યાલે (સીક્યુલર વે ઓફ લાઇફ) બધાજ ધર્મોએ પોતાના ધર્મપુસ્તકોમાં લખેલા જીવઉત્પતીના અને માનવીય સર્જનના દાવાઓને બીલકુલ ખોટા, વાહીયાત અને પોકળ એટલે કે વાત્સવીક પુરાવા વીનાના સાબીત કરી દીધા.તેના ઉત્ક્રાંતીવાદે પૃથ્વી પરની સમગ્ર સજીવ ઉત્પતીને વૈજ્ઞાનીક આધાર આપ્યો. ટુંકમાં એક જૈવીક વંશમાંથી સમગ્ર જગત પેદા થયું છે તેવો ધર્મના આધાર સીવાયનો સીધ્ધાંત શોધનાર ડાર્વીન પ્રથમ વૈજ્ઞાનીક હતો.આ ઉત્ક્રાંતી પ્રક્રીયાનો વીકાસ ક્રમશ; હજારો નહી પણ લાખો વરસથી થતો આવ્યો છે. આ જીવવીકાસની સાંકળ કોઇ જગ્યાએથી તુટેલી કે વેરણછેરણ થયેલી નથી. આ ઉત્ક્રાંતીનું કારણ ઉપર ચર્ચા કર્યા મુજબનો ડાર્વીનનો કુદરતી પસંદગીનો સીધ્ધાંત છે.

વૈજ્ઞાનીક તત્વજ્ઞાનની મુડીમાં ઉત્ક્રાંતીવાદનો ક્રાંતીકારી અપરીવર્તનશીલ પ્રદાન–

ડાર્વીનના આ કુદરતી પસંદગીના સીધ્ધાંતની શોધ પહેલાં આશરે ૨૦૦૦ વર્ષ સુધી ગ્રીક, ભારતીય તત્વજ્ઞાન અને૧૮મી સદીના સ્કોટલેંડના ફીલોસોફર ડેવીડ હ્યુમ(૧૭૧૧–૧૭૭૬) સુધી માનવજાત તમામ જૈવીક સર્જનનોને ઇશ્વરી દેન સમજીને દરેક કુદરતી ઘટનાઓનું મુલ્યાંકન કરતી હતી.આવા તત્વજ્ઞાનમાં સત્યના બે ભાગ પાડવામાં આવતા હતા. એક ભૌતીક પદાર્થ (Matter)અને બીજું આત્મા(Spirit). ડાર્વીને પોતાના ઉત્ક્રાંતીવાદના તારણોમાં સાબીત કર્યું કે બધાજ સજીવો ફક્ત એકજ ભૌતીક પદાર્થમાંથી બનેલા છે. ભૌતીકતામાં કશું આધ્યાત્મીક કે અશરીરી હોતું નથી. માનવ શરીર અને તેના મગજમાં રહેલું મન પણ ભૌતીક શરીરનો એક ભાગ જ છે.(The mind is a part of body because it does not exist without body).શરીરના બીજાઅંગો જેવાકે હ્ર્દય, ફેફસાં, મુત્રપીંડ,અને જઠરની જેમ માનવ મગજ પણ સજીવ ઉત્ક્રાંતીની માફક ક્રમશ વીકસેલું છે. તેમાં કશુ બહારથી ( ઇશ્વ્રરદ્રારા) કે કોઇ બાહ્ય અશરીરી પરીબળ દાખલ કરવામાં આવતું નથી. તે જમાનાની દ્રષ્ટીએ ડાર્વીનનું આ તારણ ખુબજ ધાર્મીક અને સામાજીક રીતે ઘણું જ સ્ફોટક હતું. તેના પરીણામોની શું અસર થશે તેની ગંભીરતાની ડાર્વીનને પુરી માહીતી હતી. તેથી ડાર્વીને પોતાનું પુસ્તક ' ઓરીજીન ઓફ સ્પીસીસ' સને ૧૮૩૯માં સુંપુર્ણ પ્રકાશીત કરીને બહાર પાડી શકાય તેમ હતું તેમ છતાં તેણે ઘણા મનોમંથન પછી વીસ વર્ષ પછી સને ૧૮૫૯માં બહાર પાડયું.  

 આ વીશ્વની માનવ જીવન સાથેની દરેક ઘટનાઓ પુર્વનીર્ણીત છે( Predetermine) તે સત્યને ચાર્લસ ડાર્વીને પોતાના ઉત્ક્રાંતીવાદના નીયમોના આધારે પડકાર્યું. ડાર્વીનના સંશોધનોએ સાબીત કર્યુ કે હવે આ પૃથ્વી પર કોઇ સર્જનહાર કે ઇશ્વરની જરૂર નથી. ખરેખરતો તે પહેલાં પણ ન હતી. સમગ્ર સજીવ સૃષ્ટીનું સર્જન ઇશ્વરી શક્તીનું પરીણામ છે તેવા ખ્યાલની બાદબાકી થતાં જ જ્ઞાન–વીજ્ઞાનના દરેક ક્ષેત્રોમાં હકારાત્મક રીતે કુદરતી પરીબળોને સમજવાનું અને તે જ્ઞાન આધારીત સમજાવવાનું સંશોધનાત્મક પ્રવૃત્તીઓ દુનીયાના ખુણે ખુણે વીસ્તરતી ગઇ. ડાર્વીનના ભૌતીક્વાદી તત્વજ્ઞાને વીશ્વના સર્જનમાંથી ઇશ્વરની બાદબાકી કરીને માનવીને તેના કેન્દ્રમાં મુકી દીધો.

     આધુનીક સમયકાળ પર ડાર્વીના વીચારોની અસર–

૧૮મી અને ૧૯મી સદીના માનવીની આ વીશ્વને સમજવાની દ્રષ્ટી કરતાં ૨૧મી સદીના માનવીની જગતને સમજવાની દ્રષ્ટી બીલકુલ જુદી છે. સામાન્ય રીતે તેનું કારણ ટેકનોલોજી અને ડીજીટલ શોધોની અસરો જવાબદાર છે. પરંતુ આ ફેરફારો ડાર્વીનના વીચારો અને વૈજ્ઞાનીક તારણોનું પરીણામ છે તેવું બહુ ઓછા માણસોને ખબર છે.ડાર્વીનના ઉત્ક્રાંતીવાદના વીચારોની અસરે માનવીને જ પોતાના ભાગ્યનો વીધાતા બનાવી દીધો છે.માનવ માત્ર એક જાતી(સ્પીસી) છે. કોઇ આફ્રીકન, અમેરીકન, યુરોપીયન,એશીયન વંશીય રીતે જુદા જુદા છે તે માન્યાતાને આધાર વીહીન સાબીત કરી દીધી. કાળા, ગોરા, ઉંચાઇમાં લાંબા કે ટુંકા, સ્રી કે પુરુષ બધાજ જેવીક રીતે બીલકુલ જુદા નથી. તેથી એક છે તે સત્યને બહાર લાવવાનું કામ ડાર્વીનના ઉત્ક્રાતીવાદે કર્યું છે.માનવીય વંશીતા તે એક જેવીક ઉત્ક્રાંતીની સામાન્ય વંશીતાનો એક ભાગ છે તેવું સાબીત થતાં જ ધર્મોએ માનવીને બીજા પ્રાણીઓની સરખામણીમાં આપેલા વીશીષ્ટ્ટ સ્થાનની અપ્રસતુતા સાબીત થઇ ગઇ.

ડાર્વીને તેનું બીજું જગવીખ્યાત પુસ્તક'ડીસેન્ટ ઓફ મેન'સને ૧૮૭૧માં પ્રકાશીત કરેલું. તેમાં ડાર્વીને  માનવ ઉત્ક્રાંતી કેવીરીતે અન્ય સજીવ પ્રાણીઓની સરખામણીમાં સમાન હોવા છતાં કેવી રીતે વીશીષ્ટ છે તે સમજાયું છે. તેમાં કશું દૈવી કે અલૌકીક નથી.પણ જૈવીક જગતના અન્ય પ્રાણીઓની સરખામણીમાં માનવીની બુધ્ધીમતા ( ઇન્ટેલીજન્સ) સર્વશ્રૈષ્ઠ છે તે સાબીત કર્યુ છે.માનવી ફક્ત એક એવું જૈવીક એકમ છે જે ભાષા,વ્યાકરણ અને વાક્ય રચના બનાવવાની કળા લાંબા ઉત્ક્રાતીવાદના સંઘર્ષ પછી ક્રમશ: રીતે વીકસાવી શક્યું છે. ઉંચી બુધ્ધીશક્તી, ભાષા અને લાંબા સમય સુધી પોતાના બાળકોની મા–બાપ તરીકે સારસંભાળ લેવાના જૈવીક લક્ષણોને કારણે માનવજાતે તેની સમગ્ર સંસ્કૃતી પેદા કરી છે. તેને કારણે માનવ જાતે સમગ્ર વીશ્વ પર બીજા અન્ય શારીરીક રીતે શક્તીશાળી સજીવો કરતાં પોતાનું પ્રભુત્વ મેળવેલું છે અને ટકાવી રાખ્યું છે.

 ડાર્વીને જેમ શરીરમાંથી ચેતના, આધ્યાત્મીક્તા, કે આત્મા વગેરેના અસ્તીત્વને ફગાવી દીધા તેવીજ રીતે માનવ માનવ વચ્ચેના એક બીજાના નૈતીક વ્યવહાર માટે પુર્વજન્મ. પાપ, પુન્ય, સ્વર્ગ, નર્ક, જન્નત, દોજખ, મોક્ષ,મુક્તી વી, ધાર્મીક ખ્યાલોને તરંગી અને કાલ્પનીક સાબીત કરી દીધા. માનવીય નૈતીકતાના ખ્યાલને તેણે ઐહીક, દુન્યવી, આ જીવન માટે સુખ મેળવવાનો બનાવી દીધો.માનવીય નૈતીકતાના આધારને ધર્મનીરપેક્ષ કે નીરઇશ્વરવાદી બનાવી દીધો. જો માનવ ઉત્ક્રાંતીવાદ પ્રમાણે ઇશ્વરી સર્જન ન હોય તો સમાજમાં એકબીજા સાથે માનવીય સંબંધો વીકસાવવા કે ટકાવવા માટેની નૈતીકતા કેવી રીતે ઇશ્વરી કે ધાર્મીક હોઇ શકે? અન્ય સજીવોની માફક માનવીએ પોતાના માટે સારૂ શું કે ખોટું શું (વીવેકબુધ્ધી, રેશનાલીટી) તે અસ્તીત્વ ટકાવી રાખવાના સંઘર્ષમાંથી (સ્ટ્રગલ ફોર એક્સીસ્ટન્સ) શીખ્યો છે. તેના જેવા બીજા અન્ય માનવીઓના સહકારથી તે વીઘાતક કુદરતી પરીબળો તેમજ તેના કરતાં બાહુબળમાં વધુ શક્તીશાળી પ્રાણીઓ સામે કેવી રીતે જીવવું તે પણ શીખી ગયો હતો. કુટુંબ, ટોળી, કબીલો,સમાજ અને રાજ્ય– રાષ્ટ્ર માનવીના અસ્તીત્વ ટકાવી રાખવા માટેના નૈતીક વલણો કે નીર્ણયોનું જ સર્જન છે. ( આજે વાસ્તવીક્તા એ છે કે આ બધા સામુહીક એકમોએ પોતાના સ્વાર્થ માટે માનવીને તે બધાનો ગુલામ બનાવી દીધો છે.) અસ્તીત્વ ટકાવી રાખવાની જીજીવીષા (અર્જ ટુ એક્સીસ્ટ) એ તેને પોતાના સ્વાર્થનું ઉર્ધ્વગમન (ઉચ્ચ સામાજીક સ્વાર્થમાં રૂપાંતર) કરી બીજા સાથી માનવો સાથે સહકાર ભર્યુ વર્તન કરવા મજબુર કર્યો. આવા કુટુંબોની રચના અન્ય સજીવો જેવાકે હાથી, સીંહ, કીડી, મધમાખી વગેરે પણ પેઢી દર પેઢી કરતા આવ્યા જ છે. તે ફક્ત ઉત્ક્રાંતીની માનવી માટેની દેન નથી.  ડાર્વીને આવા માનવીના નૈતીક વલણ માટે શબ્દ વાપર્યો છે' પ્રબુધ્ધ સ્વાર્થ' (એનલાઇટેડ સેલ્ફ ઇન્ટરેસ્ટ).

અંતમાં આપણે કહી શકીએ કે ડાર્વીનના ઉત્ક્રાંતીવાદે બધાજ સજીવોનો સામાન્ય જૈવીક વારસો, ક્રમશ: ઉત્ક્રાંતી, કુદરતી પસંદગીનો સીધ્ધાંત જગત સમક્ષ મુકી, નવી રીતે વીચારવા આપણને સક્ષમ કર્યા છે. તેણે ઉત્ક્રાંતીનો સીધ્ધાંત આપી જગતના સર્જનને ઇશ્વરની મદદ વીના આપણને સમજાવ્યું છે. સમગ્ર વીશ્વ અને તેમાં વસતી માનવજાત  કાયમ માટે ચાર્લસ ડાર્વીનનું જ રૂણી રહેશે........................  બીપીન શ્રોફ પ્રમુખ, ગુજરાત મુંબઇ રેશનાલીસ્ટ એસોસીયેશન.     ......................................................................................................

 

 

   

 

 

.

 

 

 


--

Friday, February 10, 2017

ચાર્લસ ડાર્વીનના જન્મ(૧૨–૨–૧૮૦૯) દીવસ ૧૨મી ફેબ્રુઆરીની વીશ્વ વ્યાપી ઉજવણી.



ચાર્લસ ડાર્વીનના જન્મ(૧૨–૨–૧૮૦૯) દીવસ ૧૨મી ફેબ્રુઆરીની વીશ્વ વ્યાપી ઉજવણી.

૧૨મી ફેબ્રુઆરી સને ૧૯૦૯માં જગતે ડાર્વીનની એકસોમી જન્મ શતાબ્દી તથા તેના પુસ્તક' ઓરીજન ઓફ સ્પીસીસ'(પ્રકાશીત વર્ષ ૧૮૫૯)પચાસમી જન્મ જયંતી ઉજવી હતી. ત્યાર બાદ આ દીવસને સમગ્ર વીશ્વમાં ડાર્વીનના વીજ્ઞાનના વીકાસમાં ફાળા તરીકે ' ડાર્વીન્સ ડે' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.સને ૧૯૦૯માં વીશ્વના ૧૬૭ દેશોના ૪૦૦ વૈજ્ઞાનીકો ઇગ્લેંડમાં લંડનમાં આવેલી ક્રેમબ્રીજ યુનીર્વસીટીમાં ડાર્વીનના ઉત્ક્રાંતીવાદના સીધ્ધાંતોને આધારે થયેલી તાજેતરની વૈજ્ઞાનીક શોધખોળોનું મુલ્યાંકન કરવા એકત્ર થયા હતા.તે જ દીવસે અમેરીકામાં'ન્યુયોર્ક શહેરમાં આવેલા અમેરીકન મ્યુઝીયમ ઓફ નેચરલ હીસ્ટ્રીમાં અમેરીકન એકેડેમી ઓફ સાયન્સ તરફથી ડાર્વીનની કાંસાની અર્ધપ્રતીમા(હાફબસ્ટ સ્ટેચ્યુ )મુકવામાં આવી હતી. આ બંને સ્થળોએ ખુબજ મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર રહ્યા હતા. ત્યારબાદ સને ૧૯૫૯માં પુસ્તક " ઓરીજન ઓફ સ્પીસીસ" એકસોમી જન્મ જયંતી વીશ્વભરમાં ઉજવવામાં આવી હતી. છેલ્લે સને ૨૦૦૯માં વીશ્વમાં ઠેર ઠેર ડાર્વીનના ૨૦૦મા જન્મ દીવસ અને 'ઓરીજીન ઓફ સ્પીસીસ' પુસ્તકની ૧૫૦મી જન્મ્ જયંતી ઉજવવામાં આવી હતી. વીશ્વ ફલક પર આવી ઉજવણી ભાગ્યેજ કોઇ વીશ્વ વીભુતીની અને તે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર નીયમીત રીતે પ્રતીવર્ષે ભાગ્યેજ ઉજવાતી હશે.

 હજુ ચાર્લસ ડાર્વીનના જન્મ દીવસ ૧૨મી ફેબ્રુઆરી ને આવવાની ચારેક દીવસની વાર છે. તેમ છતાં તારીખ ૬ઠ્ઠી ફેબ્રુઆરીથી વીશ્વના બૌધ્ધીક જગતે આખું અઠવાડીયું ૧૨મી ફેબ્રઆરી સુધી કેવી રીતે ઉજવવા માંડયું છે તે જોઇએ.

(૧) ન્યુયોર્ક અમેરીકામાં કોએલીશન ઓફ રીઝન નામની નીરશ્વ્રરવાદી સંસ્થાએ તારીખ ૮મી ફેબ્રુઆરીના રોજ ' બૌધ્ધીક જ્ઞાન સાથે ગમ્મત– ઉત્ક્રાંતીનો દેવ ડાર્વીન' (Evolution of God) રાખી હતી.એક અઠવાડીયા સુધી ઉત્ક્રાંતીના વીષય પર પ્રવચનો ને વીડીયો ફીલ્મ બતાવવાનું આયોજન કરેલું છે.

(૨) કેલીફોર્નીયા–અમેરીકામાં આવેલ લારન્સા શહેરમાં' કીટીઓન પ્લેનીટોરીયમ કમ ઓબર્સવેટરીમાં ડાર્વીનના કુદરતી પસંદગીના સીધ્ધાંત ( Laws of Natural selection) પર એક ડોક્યુમેન્ટરી ફીલ્મ તથા આકાશદર્શન તથા અવકાશમાં કેવીરીતે ચાલી શકાય,વી. કાર્યક્રમો રાખવામાં આવેલા છે.

 (૩) યુનાઇટેડ કીંગ્ડમ (બ્રીટન)માં શ્રેવસબરી ( Shrewsbury) શહેરમાં તારીખ ૯મીથી ૨૩મી ફેબ્રુઆરી સુધી જે શહેરની સાથે ડાર્વીનના ભુતકાળની યાદો જોડાયેલી છે ત્યાં ખુલ્લા મેદાનમાં ડાર્વીનના ઉત્ક્રાંતીવાદના ઐતીહાસીક વારસાના વીશાળ ૪૦ ફોટોગ્રાફ્સ પ્રજાશીક્ષણ માટે મુકવામાં આવ્યા છે.જેમાં માનવીને આધુનીક મંઝીલ સુધી લઇ જનાર ટેકનોલોજી, સામાજીક ફેરફારો, વેજ્ઞાનીક શોધખોળો અને ઐતીહાસીક ઘટનાઓ પ્રદર્શીત કરવામાં આવી છે.

 

(૪) રશીયન ફેડરેશનના શહેર , Ulyanovsk, 432027 Russian Federation

     ૯ અને ૧૦ ફેબ્રુઆરીના રોજ શૈક્ષણીક સેમીનારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ડાર્વીનના પુસ્તક 'ઓરીજન ઓફ સ્પીસીસ' ની બીજા અન્ય શૈક્ષણીક વીષયો પર શું અસર પડી છે તેના ચર્ચા રાખી છે.ગ્લોબલ સાયન્સ સોસાયટી દ્ર્રારા ડાર્વીનના તત્વજ્ઞાનથી ઇતીહાસની પુ;ન રચના કેવીરીતે થઇ તે વીષે પ્રદર્શન સહીત સેમીનારનું આયોજન  કરેલ છે.

બીજારશીયન શહેરમાં Тольятти, Russian Federation " Who was the grandmother of a crocodile?" Hour of knowledge «In the footsteps of Charles Darwin»/ . આ બે વીષયોપર સેમીનારનું આયોજન કરેલ છે.

(૫) યુનીવર્સીટી ઓફ ટેક્ષાસ(અમેરીકા)માં ૯મીઅને ૧૧મી ફેબ્રુઆરીના રોજ 'ડાર્વીન ડે સેલીબ્રેશન રાખવામાં આવ્યું છે.

(૬) L.I.T.C. Russian-English Private School

340-342 Agiou Andreou str.,, Limassol , Limassol 3035 Cyprus

ઉપરની સ્કુલમાં ૯મી ફેબ્રુઆરીના રોજ પૃથ્વી સીવાયના બ્રહ્માંડમાં આપણા જેવું જીવન શક્ય છે? તે વીષય પર પરીસંવાદ રાખવામાં આવ્યો છે.કેવા વીષયો પસંદ કર્યા છે તે માણવા ભાવાનુવાદને બદલે અંગ્રેજીમાં સમજીએ.

(1)   Weight and pressure conditions on celestial bodies suitable for the existence of life.

 

     (2) Thermal conditions on celestial bodies suitable for life.

 

     (3)Detecting of life and extraterrestrial mind with the help of electro-       magnetic .

 

    (4) BBC Documentary "  Charles Darwin and the tree of life".

 

(૭) દુરહામ રીસર્ચ સેન્ટર, ઓમાહા શહેર નેબ્રાસ્કા, યુએસએ, પોતાનો ૧૮મો 'રીઝન ડે' ઉજવે છે.૯મી ફેબ્રુઆરીએ તેઓ, જેમાં દસ લાખ વર્ષો પહેલાં ડીનોસર જેવા પ્રાણીઓના નાશ કેવી રીતે થયો અને તેના પરીણામો કેવા આવ્યા તેની ચર્ચા ૯મી ફેબ્રુઆરીએ રાખી છે. વીષયનું નામ અંગ્રેજીમાં ' Our lost world ; The causes and consequences of the loss of  Dinosaurs before one million years.

 

(૮) બ્રીજવોટર સ્ટેટ યુનીવર્સીટી, મેસેચ્યુટસ સ્ટેટ યુએસએમાં ડાર્વીન ડે– ૧૦મી ફેબ્રુઆરીને દીવસે વીધ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફ નેચરલ હીસ્ટ્રી અને એનથ્રોપોલોજીના ( માનવશાસ્ર)  તૈયાર કરેલ જુદા જુદા નમુના યુનીવર્સીટી કેમ્પસમાં દરેક ફેકલ્ટી નજીક તૈયાર કરેલ જુદા જુદા બુથો દ્રારા વીધ્યાર્થીઓને સમજાવશે.

(૯) એલેકઝેંડ્રીયા ફ્રી થીંકરર્સ, લુઝીયાના સ્ટેટ યુની, લુઝીયાનાસ્ટેટ યુએસએમાં ડાર્વીન ડે ૧૦મી ફેબ્રુઅઅરીના રોજ ઉજવશે. જુનીયર–સીનીયર હાઇસ્કુલના વીધ્યાર્થીઓને અશ્મીઓના નમુનાને આધારે ઉત્ક્રાંતીવાદ સમજાવશે.

(૧૦) ૧૦મી ફેબ્રુઆરીના રોજ ઓસ્ટ્રલીયામાં આવેલ ચાર્લસ ડાર્વીન યુની. માં ' થીયેરી ઓફ ઇવોલ્યુશન' પર આધુનીક જ્ઞાન આધારીત નવેસરથી વીચાર કયા કયા મુદ્દા ઉપર થઇ શકે તેની ચર્ચા કરવામાં આવશે.

(૧૧)  નેચરલએન્ડ કલચરલ હીષ્ટ્રી–યુજેન ઓરગાઉન સ્ટેટ યુએસએમાં ૧૦મી ફેબ્રુઆરીના રોજ જ્વાળામુખીની નીચે દબાઇ ગયેલ પ્રાણીઓના જાતીઓના અશ્મીઓની, તે સમયનું ભૌગોલીક અને કુદરતી વાતવરણ વી.ની સ્લાઇડો બતાવીને ઉત્ક્રાંતીવાદની સમજ આપવામાં આવશે.

(૧૨)  બ્રીટીશ હ્યુમેનીસ્ટ એસો. દ્રારા પ્રતીવર્ષે સને ૨૦૦૩થી લંડનમાં ૧૨મી ફેબ્રઆરીના રોજ ચાર્લસ ડાર્વીનના જીવન તથા કુદરતી પસંદગીના સીધ્ધાંતને આધારે ઉત્ક્રાંતીવાદની ઉજવણી થાય છે. વીશ્વભરમાંથી આશરે ૧૦૦૦ કરતાં પણ વધારે માણસો ૧૫ પાઉન્ડની ટીકીટ( જે બધી જ અગાઉથી વેચાઇ જાય છે) વેચાતી લઇને સાંભળવા તથા જોવા આવે છે.આ વીષય પર યુ કેમાં આ મોટી ઘટના ગણાય છે.

ડાર્વીન્સ ડે લગભગ વીશ્વના દરેક વીકસીત દેશના જુદા જુદા શહેરોની યુનીવર્સીટીઓ અને નેચરલ હીસ્ટોરીકલ મ્યુઝીયમો ઉજવાય છે. ટોકીયો, જપાન, ટોરંટો કેનેડા, સ્ટોકહોમ સ્વીડન, નેધરલેંડ, જર્મની, ન્યુઝીલેંડ, બ્રાઝીલ વગેરે દેશોમાં નીયમીત રીતે ઉજવાય છે. અમેરીકાના તો બાવન રાજ્યોમાંના દરેક મુખ્ય શહેરોમાં આ દીવસ નીયમીત રીતે ઉજવાય છે.

ફક્ત ભારત, બંગ્લા દેશ, પાકીસ્તાન અને બધાજ આરબ દેશોમાંથી કોઇપણ દેશમાં ડાર્વીન કોણ હતો, તેની ઉત્ક્રાતીવાદ અને કુદરતી પસંદગીના સીધ્ધાંતની થીયેરી શું છે વી. બાબતે સામાન્ય માણસતો ઠીક પણ યુનીવર્સીટી કક્ષાએ પણ શું મહત્વ છે તે ખબર પડતી નથી. શું તેમાં આપણા વૈજ્ઞાનીક પછાતપણાનો જવાબ નથી?( તા.ક. પરમ દીવસે,૧૨મી ફેબ્રુઆરી ને રવીવારે મેં ચાર્લસ ડાર્વીન અને તેના ઉત્ક્રાંતીવાદને ગુજરાતીમાં સમજાવવા માટે એક લેખ તૈયાર કર્યો છે. જે ફેસબુક પર ડાર્વીનને સ્મ્રણાંજલી તરીકે અર્પણ કરીશ.)

 

--